Autor: Aneta Gienibor

Wieloletnia analiza pyłów w Warszawie – publikacja

Napisane przez Aneta Gienibor w dniu 12 grudnia, 2024. Opublikowano w Aktualności, Jakość powietrza.

Wieloletnia analiza pyłów PM₁₀i PM_2.5 w Warszawie

Zespół badawczy Zakładu Modelowania Atmosfery i Klimatu IOŚ-PIB, w składzie Aleksandra Starzomska i Joanna Strużewska, opublikował artykuł naukowy: „Seasonal Variability and Trends of PM₁₀ and PM_2.5Particulate Matter Pollution in Warsaw: A Multi-Year Analysis”. Publikacja ukazała się w czasopiśmie Environmental Protection and Natural Resources i przedstawia wyniki pogłębionych badań nad zanieczyszczeniem powietrza w Warszawie w latach 2016 – 2021.

Zakres badania

W pracy przeanalizowano zmienność sezonową oraz trendy stężeń pyłów PM₁₀ i PM_2.5, bazując na danych zebranych z kilku stacji monitoringu w Warszawie. Badania obejmowały m.in. stacje komunikacyjne (zlokalizowane przy ruchliwych arteriach) oraz stacje tła miejskiego i podmiejskiego, co pozwoliło na wszechstronną ocenę wpływu czynników takich jak ruch drogowy, sezon grzewczy oraz warunki atmosferyczne na jakość powietrza.

Metodologia

Autorzy zastosowali różne techniki analizy danych, w tym:

Analizę statystyczną zmienności stężeń pyłów przy użyciu mediany oraz przedziałów międzykwartylowych (IQR), co pozwoliło na określenie sezonowych wzorców zanieczyszczeń.
Test Manna-Kendalla, który umożliwił identyfikację długoterminowych trendów w danych.
Analizę korelacji między stacjami pomiarowymi w celu oceny spójności wyników oraz współzależności źródeł emisji.

Najważniejsze wnioski

Sezonowe wzorce zanieczyszczeń:
- Najwyższe stężenia pyłów PM₁₀ i PM_2.5 odnotowano w miesiącach zimowych (styczeń–marzec). Wynika to z intensywniejszego spalania paliw w sezonie grzewczym oraz ograniczonego rozpraszania zanieczyszczeń przy niskich temperaturach.
- Latem (czerwiec–sierpień) poziomy pyłów były znacznie niższe, często poniżej norm dopuszczalnych.
Długoterminowe trendy:
- W latach 2016–2021 średnie roczne stężenia PM_2.5systematycznie spadały, szczególnie w 2020 roku, co mogło być efektem ograniczeń związanych z pandemią COVID-19.
- Stężenia PM10 pozostają wysokie w stacjach komunikacyjnych, z wieloma przekroczeniami norm.
Wpływ pandemii COVID-19:
- Rok 2020 wyróżnia się niższymi stężeniami zanieczyszczeń, co jest przypisywane zmniejszeniu intensywności transportu oraz cieplejszym zimom.
Różnice między lokalizacjami:
- Stacje zlokalizowane w pobliżu ruchliwych ulic odnotowują znacznie wyższe stężenia pyłów w porównaniu do stacji tła miejskiego.

Znaczenie pracy

Wyniki badań dostarczają kluczowych informacji na temat czynników wpływających na jakość powietrza w Warszawie. Szczególnie podkreślono znaczenie monitoringu oraz wdrażania środków ograniczających emisje w okresie grzewczym, takich jak:

Promowanie ekologicznych źródeł ciepła,
Zmniejszenie emisji z transportu poprzez rozwój komunikacji miejskiej i elektromobilności,
Edukacja społeczna w zakresie ochrony środowiska.

Dostęp do publikacji

Artykuł jest dostępny do pobrania tutaj

Link do publikacji: https://sciendo.com/article/10.2478/oszn-2024-0004

Zapraszamy do zapoznania się z całością publikacji oraz współpracy w dalszych badaniach nad jakością powietrza!

4 Forum Użytkowników CAMS

Napisane przez Aneta Gienibor w dniu 9 grudnia, 2024. Opublikowano w Aktualności.

Reprezentacja Krajowego Programu Współpracy CAMS na Forum Serwisu Monitoringu Atmosfery Copernicus

3 grudnia 2024 przedstawiciele Instytutu Ochrony Środowiska wzięli udział w czwartej edycji Forum Serwisu Monitoringu Atmosfery Copernicus.

Główne cele spotkania

Podczas spotkania omówiono aktualny status Programu CAMS NCP (National Collaboration Program – Krajowy Program Współpracy) oraz zaprezentowano jego wyniki również krajom, które planują dołączyć do inicjatywy. Uczestnicy dzielili się wnioskami i doświadczeniami oraz rozmawiali o wyzwaniach związanych z realizacją programu.

Prezentacja Polski na Forum

Wyniki pracy polskiej edycji programu zaprezentowała dr hab. inż. Joanna Strużewska, pokazując materiały edukacyjne opracowane przez ZMAiK, skierowane do uczniów szkół średnich.
Materiały dostępne są na stronie programu: Materiały edukacyjne CAMS.

Prezentacja wzbudziła duże zainteresowanie wśród przedstawicieli innych krajów, którzy wyrazili chęć wdrożenia podobnych działań w swoich regionalnych wersjach Programu CAMS NCP.

Znaczenie Forum CAMS

Forum CAMS to świetna okazja do wymiany doświadczeń i omawiania wyzwań związanych z monitorowaniem atmosfery. Spotkanie umożliwiło uczestnikom prezentację wyników i doświadczeń z wdrażania krajowych programów współpracy.

Wydarzenie stworzyło również możliwość bezpośrednich rozmów z ekspertami z ECMWF (European Centre for Medium-Range Weather Forecasts), co sprzyja budowaniu międzynarodowej współpracy w zakresie poprawy jakości powietrza. Forum pozwoliło także na zebranie opinii i potrzeb uczestników, które zostaną uwzględnione w przyszłych działaniach Programu.

Szczegóły agendy Forum można znaleźć tutaj: 4th Atmosphere User Forum.

Temat	Prowadzący
NCP status and outcome	Cristina Ananasso (ECMWF)
ECMWF NWP Data availability and application	Emma Pidduck (ECMWF)
Destination Earth developments on air quality	Joern Hoffmann (ECMWF)
User Intelligence and national user workshops	Thomas Popp (DLR)
Communication (WP6) Finlandia Cypr	Nuria Lopez (ECMWF)
WP Emission Estonia Slowenia	Ernest Koffi (ECMWF)
WP Training Polska Hiszpania	Chris Stewart (ECMWF)
WP8: end-to-end demonstrators Portugalia Dania	Cristina Ananasso (ECMWF)
NCP future evolution	Stijn Vermoote (ECMWF)
Training for CAMS NCP	Chris Stewart (ECMWF)

14 Spotkanie techniczne Europejskiej Agencji Środowiska

Napisane przez Aneta Gienibor w dniu 3 grudnia, 2024. Opublikowano w Aktualności.

W dniach 14-15 listopada w Madrycie odbyło się 14-ste, międzynarodowe spotkanie techniczne Europejskiej Agencji Środowiska.

Spotkanie miało na celu omówienie planowanych zmian w raportowaniu wyników danych z monitoringu jakości powietrza, modelowanych stężeń oraz danych związanych m.in. z reprezentatywnością stacji monitorujących w związku z przyjęciem Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/2881 z dnia 23 października 2024 r. w sprawie jakości powietrza i czystszego powietrza dla Europy (wersja przekształcona).

Organizatorzy poza przedstawieniem prezentacji omawiających nową dyrektywę oraz planowane zmiany w swoich systemach raportujących zaplanowali szeroko zakrojone warsztaty, podzielone na grupy tematyczne, skupiające możliwie najwięcej krajów członkowskich Unii Europejskiej.

Aktywny udział w spotkaniu wziął Paweł Durka ze ZMAiK IOŚ-PIB, który na życzenie organizatorów poprowadził jedną z grup roboczych w trakcie warsztatów. Następnie przedstawił jej wyniki skupiając się na roli modelowania w przygotowaniu rocznych ocen jakości powietrza, wyznaczania reprezentatywności stacji, znaczeniu transportu transgranicznego oraz propozycji zmian w systemie raportowania wyników Planów Ochrony Powietrza.

Trzecie spotkanie Krajowego Programu Współpracy CAMS – relacja i prezentacje

Napisane przez Aneta Gienibor w dniu 30 października, 2024. Opublikowano w Aktualności.

Bardzo dziękujemy naszym prelegentom, którzy podzielili się swoją wiedzą oraz wszystkim uczestnikom za ich aktywny udział i zaangażowanie!

Trzecie spotkanie Krajowego Programu Współpracy CAMS zgromadziło ekspertów i praktyków. Dzięki temu mieliśmy okazję wysłuchania inspirujących prelekcji, nawiązania cennych kontaktów i wzięcia udziału w ciekawych dyskusjach.

Poniżej podsumowanie treści przedstawionych w trakcie spotkania:

Wpływ jakości powietrza na zdrowie

Ocena narażenia zdrowotnego w Polsce ze względu na wysokości stężeń pyłu PM 2,5 i NO2
Paulina Jagiełło (IOŚ-PIB)

Skutki zdrowotne narażenia na zanieczyszczenia powietrza – wybrane wyniki badań własnych
Artur Badyda (WIBHiIŚ PW)

Alergenne ziarna pyłku – tak bardzo podobne, a jednak znacząco różne
Łukasz Grewling (UAM)

Fizykochemiczne metody oceny wpływu aerozolowych zanieczyszczeń powietrza na zdrowie
Tomasz Sosnowski (WIChiP PW)

Szacowanie ryzyka chorób sercowo-naczyniowych za pomocą nowego wskaźnika „ePM-years index”. Raport z ogólnopolskiego badania w Polsce (PL-PARTICLES)
Łukasz Kuźma (UMB)

Wpływ zanieczyszczenia powietrza na zdrowie w kontekście rewizji dyrektywy AAQD
Katarzyna Maciejewska (WIBHiIŚ PW)

Biologicznie czynne promieniowanie UV
Agnieszka Czerwińska (IGF PAN)

CAMS NCP – wnioski z dotychczasowych działań i plany na przyszłość

CAMS NCP w Polsce i CAMS NCP-bis
Joanna Strużewska (IOŚ-PIB)

WP2 – Bezpośrednie wykorzystanie wyników CAMS
Karol Przeździecki (IOŚ-PIB)

WP3 – Downscaling prognoz
Paweł Durka (IOŚ-PIB)

WP4 Emisje
Grzegorz Jeleniewicz (IOŚ-PIB)

WP6 Działania komunikacyjne i edukacyjne
Aneta Gienibor (IOŚ-PIB)

Nowoczesne techniki pomiarowe i obliczeniowe w jakości powietrza – szanse i wyzwania

Synergia rozkładu wielkości i parametrów optycznych, rok pomiarów aerozoli ultradrobnych na stacji ACTRIS
Aleksander Pietruczuk (IGF PAN)

Przyszłe europejskie misje satelitarne na potrzeby monitoringu składu chemicznego atmosfery
Bożena Łapeta (IMGW)

Pomiary i modelowanie pionowego rozkładu zanieczyszczeń w warstwi granicznej na terenie zurbanizowanym
Mirosław Zimnoch (AGH)

Czujniki niskokosztowe jako narzędzie dostarczania informacji o środowisku atmosferycznym – doświadczenia Projektu LIFE-MAPPINGAIR/PL
Tymoteusz Sawiński (IGiRR, Uniwersytet Wrocławski)

Wykorzystanie uczenia maszynowego do poprawy modelowania dobowych stężeń PM_2.5 przez model numeryczny EMEP4PL
Tetiana Vovk (UWR)

Fotogaleria:

XIII Konferencja Naukowa – Ochrona Powietrza w Teorii i Praktyce

Napisane przez Aneta Gienibor w dniu 21 października, 2024. Opublikowano w Aktualności.

15-18 października 2024 roku w Zakopanem odbyła się XIII Konferencja Naukowa „Ochrona Powietrza w Teorii i Praktyce”. Organizatorem konferencji jest Instytut Inżynierii Środowiska Polskiej Akademii Nauk w Zabrzu.

Podczas konferencji przedstawiliśmy wyniki naszych badań. Prezentacja zatytułowana „Krajowy Program Współpracy w ramach Serwisu Monitorowania Atmosfery Copernicus: źródło danych dla administracji, platforma współpracy naukowej oraz narzędzie do otwartej edukacji” została wygłoszona przez profesor Joannę Strużewską.

Spotkanie było okazją do dyskusji i nawiązania nowych kontaktów, które w kolejnej odsłonie serwisu z pewnością znajdą odzwierciedlenie w postaci interesującej współpracy.

Międzynarodowe warsztaty EuroGEO 2024

Napisane przez Aneta Gienibor w dniu 14 października, 2024. Opublikowano w Aktualności.

8-10 października w Krakowie odbyły się Międzynarodowe warsztaty EuroGEO 2024 organizowane przez Komisję Europejską i Sekretariat EuroGEO (https://eurogeosec.eu/index.html ) , wspierane przez POLSA, były skierowane do decydentów, przedstawicieli sektora prywatnego, akademickiego i młodzieży.

EUROGEO było dla naszego zespołu okazją do przedstawienia projektu i zwrócenia szczególnej uwagi na monitoring satelitarny składu chemicznego atmosfery i jakości powietrza oraz inicjatywę CAMS National Collaboration Programme. Oprócz prezentacji „Poland – Towards the Earth Intelligence for all” wygłoszonej razem z dr hab. Inż. Agatą Hościło przygotowaliśmy poster „Investigating ozone production regimes during a prolonged ozone episode over Europe in July 2022” . Więcej informacji o wydarzeniu można znaleźć na https://eurogeosec.eu/egw2024/.

23 października trzecie spotkanie Krajowego Programu Współpracy CAMS – link i agenda

Napisane przez Aneta Gienibor w dniu 7 października, 2024. Opublikowano w Aktualności.

Zakład Modelowania Atmosfery i Klimatu (ZMAiK) Instytutu Ochrony Środowiska – Państwowego Instytutu Badawczego zaprasza na trzecie spotkanie Krajowego Programu Współpracy Serwisu Monitoringu Atmosfery Copernicus.

Prosimy o wypełnienie formularza rejestracji do 21 października:

link do spotkania

Spotkanie utrzymujemy w formule hybrydowej, natomiast zachęcamy do jak najliczniejszego uczestnictwa stacjonarnie w siedzibie IOŚ-PIB przy ulicy Słowiczej 32 w Warszawie.

AGENDA

10:00 -10:30 – Rejestracja uczestników w formule stacjonarnej

10:30 -10:45

Powitanie uczestników
Katarzyna Wrona – Departament Ochrony Powietrza i Negocjacji Klimatycznych
Barbara Toczko – GIOŚ Departament Monitoringu Środowiska
Agata Hościło – Krajowy Delegat do Copernicus User Forum (IOŚ-PIB)

10:45 – 11:45 Wpływ jakości powietrza na zdrowie

10:45 – 10:55	Ocena narażenia zdrowotnego w Polsce ze względu na wysokości stężeń pyłu PM 2,5 i NO2 Paulina Jagiełło (IOŚ-PIB)
10:55 – 11:10	Skutki zdrowotne narażenia na zanieczyszczenia powietrza – wybrane wyniki badań własnych Artur Badyda (WIBHiIŚ PW)
11:10 – 11.25	Alergenne ziarna pyłku – tak bardzo podobne, a jednak znacząco różne Łukasz Grewling (UAM)
11:25 – 11:40	Fizykochemiczne metody oceny wpływu aerozolowych zanieczyszczeń powietrza na zdrowie Tomasz Sosnowski (WIChiP PW)
11:40 – 11:55	Szacowanie ryzyka chorób sercowo-naczyniowych za pomocą nowego wskaźnika „ePM-years index”. Raport z ogólnopolskiego badania w Polsce (PL-PARTICLES) Łukasz Kuźma (UMB)

11:55 – 12:15 Przerwa kawowa

12:15 – 12:30	Wpływ zanieczyszczenia powietrza na zdrowie w kontekście rewizji dyrektywy AAQD Katarzyna Maciejewska (WIBHiIŚ PW)
12:30 – 12:45	Biologicznie czynne promieniowanie UV Agnieszka Czerwińska (IGF PAN)

12:45 – 13:30 CAMS NCP – wnioski z dotychczasowych działań i plany na przyszłość

12:45 – 12:50	CAMS NCP w Polsce – Joanna Strużewska
12:50 – 13:00	WP2 – Bezpośrednie wykorzystanie wyników CAMS Karol Przeździecki
13:00 – 13:10	WP3 – Downscaling prognoz – Paweł Durka
13:10 – 13:20	WP4 Emisje – Grzegorz Jeleniewicz
13:20 – 13:25	WP6 Działania komunikacyjne i edukacyjne – Aneta Gienibor
13:25 – 13:30	Zakres CAMS NCP-bis Joanna Strużewska

13:30 – 14:30 przerwa obiadowa

14:30 – 15:30 Nowoczesne techniki pomiarowe i obliczeniowe w jakości powietrza – szanse i wyzwania

14:30 – 14:40	Synergia rozkładu wielkości i parametrów optycznych, rok pomiarów aerozoli ultradrobnych na stacji ACTRIS Aleksander Pietruczuk (IGF PAN)
14:40- 14:50	Przyszłe europejskie misje satelitarne na potrzeby monitoringu składu chemicznego atmosfery Bożena Łapeta (IMGW)
14:50 – 15:00	Pomiary i modelowanie pionowego rozkładu zanieczyszczeń w warstwie granicznej na terenie zurbanizowanym. Mirosław Zimnoch (AGH)
15:00 – 15:10	Czujniki niskokosztowe jako narzędzie dostarczania informacji o środowisku atmosferycznym – doświadczenia Projektu LIFE-MAPPINGAIR/PL Tymoteusz Sawiński (IGiRR, Uniwersytet Wrocławski)
15:10 – 15:20	Wykorzystanie uczenia maszynowego do poprawy modelowania dobowych stężeń PM_2.5 przez model numeryczny EMEP4PL Tetiana Vovk (UWR)

15:20 – 15:50 Panel Dyskusyjny: Kształcenie w dziedzinie jakości powietrza – potrzeby i wyzwania

15:50 – 16:00 Podsumowanie spotkania i plany na przyszłość

Serdecznie zapraszamy do udziału oraz rozpowszechnienia informacji o wydarzeniu.

Publikacja z Uniwersytetem Medycznym w Białymstoku

Napisane przez Aneta Gienibor w dniu 28 września, 2024. Opublikowano w Aktualności, Jakość powietrza, Zdrowie. Brak komentarzy do Publikacja z Uniwersytetem Medycznym w Białymstoku

Częstość występowania udaru niedokrwiennego a jakość powietrza, najnowsza publikacja w European Journal of Preventive Cardiology z istotnym udziałem prac naszego zespołu (dr hab. Joanna Strużewska, prof. Jacek W. Kamiński) we współpracy z Uniwersytet Medyczny w Białymstoku

Wyniki przeprowadzonych badań pokazują, że narażenie na PM_2.5, NO₂, B(a)P i SO₂ zwiększa ryzyko wystąpienia udaru niedokrwiennego, w szczególności względem osób młodych i kobiet oraz osób ze szkodliwymi nawykami (podwyższona konsumpcja tytoniu i alkoholu). Narażenie nawet na niskie poziomy zanieczyszczeń ma negatywne skutki.

Link do publikacji:

Association between exposure to air pollution and increased ischemic stroke incidence: a retrospective population-based cohort study (EP-PARTICLES study) | European Journal of Preventive Cardiology | Oxford Academic

23 października zapraszamy na III spotkanie Krajowego Programu Współpracy Serwisu Monitoringu Atmosfery Copernicus (CAMS NCP)

Napisane przez Aneta Gienibor w dniu 20 września, 2024. Opublikowano w Aktualności.

Serdecznie zapraszamy do udziału w III spotkaniu Krajowego Programu Współpracy Serwisu Monitoringu Atmosfery Copernicus (CAMS NCP), które odbędzie się w formule hybrydowej w dniu 23 października 2024 roku w Warszawie, przy ul. Słowiczej 32. Spotkanie rozpocznie się o godzinie 10:30, a zakończenie planowane jest na około 16:00.

Planowane sesje tematyczne:

CAMS NCP – wnioski z dotychczasowych działań i plany na przyszłość
Wpływ jakości powietrza na zdrowie
Nowoczesne techniki pomiarowe i obliczeniowe w jakości powietrza – szanse i wyzwania

Dodatkowo odbędą się panele dyskusyjne na następujące tematy:

Dane o jakości powietrza jako wsparcie administracji
Kształcenie w dziedzinie jakości powietrza – potrzeby i wyzwania

Spotkanie będzie miało formułę hybrydową – umożliwiamy udział zarówno stacjonarny, jak i zdalny. Zapraszamy do aktywnego uczestnictwa w sesjach i panelach. Państwa wkład i zaangażowanie będą kluczowe dla dalszych działań w ramach projektu.

Więcej informacji oraz szczegóły dotyczące rejestracji wkrótce

Materiały edukacyjne dla szkół średnich

Napisane przez Aneta Gienibor w dniu 20 września, 2024. Opublikowano w Aktualności, Jakość powietrza, Materiały szkoleniowe, Zdrowie. Brak komentarzy do Materiały edukacyjne dla szkół średnich

W obliczu wyzwań związanych z zagrożeniem środowiska edukacja ekologiczna nabiera większego znaczenia. W CAMS NCP zdefiniowaliśmy za cel przybliżenie uczniom szkół średnich tematyki zanieczyszczenia powietrza. W ramach przygotowanych projektów pokazujemy jak przetwarzać i interpretować dane pozyskiwane z monitoringu jakości powietrza z Copernicus Atmosphere Monitoring Service (CAMS) w celu zdobycia interesujących ucznia informacji.
Projekt pilotażowy obejmował trzy szkoły średnie w Warszawie, gdzie odbyły się spotkania podczas których omówiono potencjalne projekty edukacyjne z uczniami i nauczycielami. Przeprowadzaliśmy także badanie ankietowe, które pokazało nam zainteresowania uczniów i nauczycieli różnymi tematami związanymi z jakością powietrza oraz ocenę preferowanych przez nich metod nauczania.
W efekcie powstały dwa gotowe projekty, każdy w dwóch wersjach: projekt indywidualny do wykonania na komputerach osobistych lub sali komputerowej przez każdego użytkownika oraz alternatywnie kartę pracy do wykonania bezpośrednio w trakcie lekcji, bez konieczności wykorzystania dodatkowych materiałów czy komputera.

Materiały do pobrania

Temat 1: Wpływ zanieczyszczenia powietrza na zdrowie

Karta pracy do wykorzystania bez komputera w klasie

Projekt do wykonania samodzielnego z użyciem komputera lub na lekcji w sali komputerowej

Temat 2: Zmienność przestrzenna i sezonowa zanieczyszczenia powietrza w Europie i Polsce

Karta pracy do wykorzystania bez komputera w klasie

Projekt do wykonania samodzielnego z użyciem komputera lub na lekcji w sali komputerowej

Materiały do instalacji na komputerze i dane do projektu indywidualnego (.zip)