Autor: Aneta Gienibor

Temperatura powietrza a jego jakość

Napisane przez Aneta Gienibor w dniu 18 lutego, 2025. Opublikowano w Aktualności, Emisje, Gazy cieplarniane.

Jak pogoda wpływa na jakość powietrza? 🌬️❄️

W ostatnich dniach w Polsce odnotowano znaczne spadki temperatur, a miejscami nawet rekordowo niskie wartości. Zimowa aura sprzyja jednak nie tylko mrozom, ale także powstawaniu epizodów wysokich stężeń zanieczyszczeń powietrza.

📉 Dlaczego zimą jakość powietrza się pogarsza?

Inwersja termiczna – przy niskich temperaturach chłodne powietrze zalega przy powierzchni ziemi, a cieplejsze masy powietrza zatrzymują zanieczyszczenia blisko gruntu.
Wzrost emisji – gdy temperatura spada, znacząco rośnie spalanie paliw w domowych piecach, co zwiększa emisję pyłów zawieszonych i innych szkodliwych substancji.
Słaby wiatr – brak silniejszych podmuchów sprawia, że zanieczyszczenia nie są rozpraszane, lecz gromadzą się nad miastami i miejscowościami.

📊 W ciągu ostatnich 48 godzin (17 – 19 lutego 2025) stężenia pyłu zawieszonego PM10 w niektórych regionach kraju przekraczały dopuszczalne normy, zwłaszcza w godzinach nocnych. Według danych Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska (GIOŚ), w wielu miastach odnotowano wartości PM10 przekraczające 100 µg/m³, podczas gdy dopuszczalny poziom wynosi 50 µg/m³. Prognozy jakości powietrza opracowywane przez Instytut Ochrony Środowiska – Państwowy Instytut Badawczy (IOŚ-PIB) wskazują na utrzymujące się niekorzystne warunki w najbliższych dniach.

Korzystając z danych GIOŚ (np. poprzez opcję wyszukiwania stacji pomiarowej), możemy zobaczyć wizualizację danych na stacji w Zawierciu, gdzie miały miejsce niespotykanie wysokie i szybkie zmiany stężeń PM10 a odnotowane wartości przekraczały 350 µg/m³ w nocy z 17 na 18 lutego, przy czym warto pamiętać że uśrednionym poziomem alarmowym dla 24h jest wartość 150 µg/m³.

powietrze.gios.gov.pl/pjp/current/station_details/table/11455/3/0

Zgodnie z przyjętymi normami poziom alarmowy oznacza poziom substancji w powietrzu, którego nawet krótkotrwałe przekroczenie może powodować zagrożenie dla zdrowia ludzi.

powietrze.gios.gov.pl/pjp/content/annual_assessment_air_exposure_alarms_level#

Prognoza jakości powietrza dostarczana przez ZMAiK (Zakład Modelowania Atmosfery i Klimatu / @Instytut Ochrony Środowiska – Państwowy Instytut Badawczy) prawidłowo odwzorowała bardzo wysokie stężenia pyłu PM10 18.02 w godzinach porannych.

Nasza prognoza na 19.02 wskazuje niewielką poprawę, natomiast na 20.02 przewidywane jest kolejne pogorszenie jakości powietrza.

W jaki sposób kształtować będzie się rozkład ciśnienia atmosferycznego w dalszej części tygodnia najlepiej sprawdzać na stronie Europejskiego Centrum Prognoz Średnioterminowych ECMWF

charts.ecmwf.int/products/medium-mslp-wind850

Podobnie jeśli chodzi o długoterminową prognozę temperatury

charts.ecmwf.int/products/medium-2t-wind

Podsumowując, obniżone temperatury w zimie i tzw. niska emisja zanieczyszczeń atmosferycznych w szczególności pyłów zawieszonych PM10 i PM2.5, najczęściej związana z sektorem komunalno-bytowym (ogrzewanie domów jednorodzinnych w miastach lub w rejonach wiejskich kotłami na paliwo stałe), sprzyjają pogorszeniu jakości powietrza, stąd wysokie stężenia obecne w pomiarach oraz w prognozie jakości powietrza.

Zachęcamy do korzystania z wyników naszych badań i pracy operacyjnej w postaci prognozy jakości powietrza udostępnianej na stronie

ios.edu.pl/jakosc-powietrza

lub

powietrze.gios.gov.pl/pjp/airPollution

#JakośćPowietrza #Smog #Zima #Inwersja

Pokrywa śnieżna w Polsce do końca XXI wieku – prognozy zmian

Napisane przez Aneta Gienibor w dniu 12 lutego, 2025. Opublikowano w Aktualności, Emisje, Gazy cieplarniane.

Ferie zimowe trwają w najlepsze, natomiast zimowa aura coraz mniej przypomina klasyczną zimę.

Zachęcamy do zapoznania się z analizami dotyczącymi trendów zmian obecności śniegu przygotowanymi przez Zakład Modelowania Atmosfery i Klimatu Instytutu Ochrony Środowiska – Państwowego Instytutu Badawczego.

Zmiany klimatu będą miały istotny wpływ na pokrywę śnieżną w Polsce. Analizy wskazują, że zarówno liczba dni ze śniegiem, jak i jego grubość ulegną znacznemu zmniejszeniu, zwłaszcza pod koniec XXI wieku.

Badania uwzględniają dwa scenariusze rozwoju gospodarczego i socjo-ekonomicznego:
🔹 RCP4.5 – umiarkowany scenariusz, zakładający ograniczenie emisji
🔹 RCP8.5 – scenariusz „business as usual”, czyli brak działań na rzecz redukcji emisji

Spadek liczby dni z pokrywą śnieżną

Porównanie dekad 2011-2020 i 2091-2100 wskazuje na znaczące zmniejszenie liczby dni ze śniegiem w całym kraju.

📉 W scenariuszu RCP4.5 największy spadek – od 40 do 44 dni – prognozowany jest na północy i wschodzie Polski, zwłaszcza w rejonie wybrzeża oraz wschodnich i centralnych częściach kraju. Najmniejsze zmiany (25-29 dni mniej) przewidywane są w pozostałych regionach.

📉 W scenariuszu RCP8.5 różnice będą jeszcze większe. W górach i na północnym wschodzie liczba dni z pokrywą śnieżną może zmniejszyć się nawet o 67 dni. W całym kraju spadek wyniesie od 50 do 60 dni, natomiast najmniejsze zmiany (20-24 dni mniej) wystąpią na północy kraju.

Zmniejszenie grubości pokrywy śnieżnej

Analizy wskazują na systematyczny spadek grubości pokrywy śnieżnej.

✅ Do lat 30. XXI wieku grubość śniegu pozostanie na zbliżonym poziomie w obu scenariuszach.
✅ Po tym okresie nastąpi dynamiczny spadek, szczególnie w scenariuszu RCP8.5.
✅ Pod koniec wieku w wielu regionach pokrywa śnieżna niemal całkowicie zaniknie.

📊 Przewidywane grubości pokrywy śniegu w różnych regionach Polski:

Region	RCP4.5 (ostatnia dekada XXI w.)	RCP8.5 (ostatnia dekada XXI w.)
Wybrzeże	blisko 0 cm	blisko 0 cm
Północno-wschodni	1,1 cm	0,4 cm
Zachodni	0,4 cm	0 cm
Centralny	0,8 cm	0,1 cm
Wschodni	0,9 cm	0,2 cm
Górski	2 cm	0,8 cm

Największe zmiany będą widoczne w regionach górskich, gdzie pokrywa śnieżna ulegnie znacznemu zmniejszeniu. W scenariuszu RCP8.5 pod koniec wieku jej grubość może spaść do 0,8 cm.

Konsekwencje zmian

Zmniejszająca się pokrywa śnieżna i skracający się sezon zimowy będą miały bezpośredni wpływ na warunki zimowe w Polsce. Oczekuje się, że naturalny śnieg w górach stanie się coraz rzadszym zjawiskiem, co utrudni funkcjonowanie ośrodków narciarskich. Wiele z nich będzie musiało polegać głównie na sztucznym naśnieżaniu, co wiąże się z dodatkowymi kosztami i zwiększonym zużyciem wody.

Zmiany te wpłyną także na przyrodę i gospodarkę. Wahania w ilości opadów śniegu mogą zaburzać retencję wody w glebie, co wpłynie na rolnictwo oraz dostępność zasobów wodnych. Lokalne ekosystemy, przystosowane do śnieżnych zim, będą musiały dostosować się do nowych warunków, co może prowadzić do zmian w składzie gatunkowym fauny i flory

Więcej o projekcjach zmian klimatu można dowiedzieć się korzystając z portalu

klimada2.ios.gov.pl/klimat-scenariusze-portal

Liczna reprezentacja IOŚ-PIB na V Konferencji Poland-AOD

Napisane przez Aneta Gienibor w dniu 5 lutego, 2025. Opublikowano w Aktualności, Emisje, Epizody napływowe, Jakość powietrza, Skład atmosfery z satelity, Zdrowie.

Udział IOŚ-PIB w V Konferencji Poland-AOD „Rola aerozoli w systemie klimatycznym”

W dniach 3–4 lutego 2024 r. w Instytucie Geofizyki (Wydział Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego) przedstawiciele Zakładu Modelowania Atmosfery i Klimatu (ZMAiK, IOŚ-PIB) oraz KOBiZE licznie uczestniczyli w V Konferencji Poland-AOD „Rola aerozoli w systemie klimatycznym”.

Dzięki transmisji online konferencja była dostępna dla szerokiego grona odbiorców.

Przebieg konferencji

Pierwszego dnia przedstawiono prezentacje dotyczące m.in.:

właściwości optycznych i mikrofizycznych aerozolu,
infrastruktury badawczej ACTRIS-PL i jej zastosowań,
metod badawczych w systemie klimatycznym.

Drugiego dnia, w którym przedstawiciele Instytutu Ochrony Środowiska prezentowali wyniki swojej pracy, poruszono następujące zagadnienia:

jakość powietrza w kontekście zmienności warunków atmosferycznych,
wpływ transportu drogowego na jakość powietrza,
emisje pyłów z hałd i wyrobisk.

Wystąpienia ekspertów IOŚ-PIB

Podczas konferencji nasi specjaliści przedstawili wyniki swoich badań w ramach poniższych wystąpień:

📌 „Badanie rozkładu pionowego stężeń PM10 w warunkach epizodów złej jakości powietrza na podstawie kampanii pomiarowej i wyników modelowania”
Prelegent: Joanna Strużewska w zastępstwie Pawła Durki

📌 „Wpływ emisji amoniaku na wtórną produkcję aerozoli nieorganicznych w Polsce: Analizy modelowe w ramach projektu ReduCost”
Prelegent: Joanna Strużewska

📌 „Problemy jakości powietrza w kontekście zmienności warunków atmosferycznych”
Prelegent: Joanna Strużewska

📌 „Identyfikacja epizodów napływu pyłu saharyjskiego z wykorzystaniem danych satelitarnych”
Prelegent: Maciej Jefimow

📌 „Opracowanie parametryzacji emisji pyłów z hałd i wyrobisk na podstawie wyników pomiarów oraz modelowania matematycznego – pilotaż”
Prelegent: Karol Szymankiewicz

📌 „Wpływ transportu drogowego na koncentracje pyłów zawieszonych PM10 i PM2.5 w Warszawie w latach 2016–2021”
Prelegent: Aleksandra Starzomska

Podsumowanie

Udział w konferencji ekspertów z Zakładu Modelowania Atmosfery i Klimatu oraz KOBiZE był doskonałą okazją do wymiany wiedzy i doświadczeń z innymi ekspertami zajmującymi się badaniem aerozoli atmosferycznych i jakości powietrza.

Więcej informacji na temat Aerozolowej Sieci Badawczej Poland-AOD można znaleźć na stronie: polandaod.pl.

ZMAiK IOŚ-PIB bierze udział w pracach wdrożeniowych dyrektywy AAQD

Napisane przez Aneta Gienibor w dniu 24 stycznia, 2025. Opublikowano w Aktualności, Emisje, Epizody napływowe, Jakość powietrza, Zdrowie.

W drugiej połowie stycznia 2025 Joanna Strużewska i Paweł Durka wzięli udział w spotkaniach dotyczących wdrażania nowo ogłoszonej Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2024/2881 w sprawie jakości powietrza i czystszego powietrza dla Europy (Dyrektywa AAQD).

16 stycznia Paweł Durka z Zakładu Modelowania Atmosfery i Klimatu (IOŚ-PIB) wraz z przedstawicielami Ministerstwa Klimatu i Środowiska i Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska wziął udział w TAIEX-EIR multi-country Flagship workshop on Air quality: Implementation of the revised Ambient Air Quality Directive, który odbył się w Brukseli.

https://webgate.ec.europa.eu/TMSWebRestrict/resources/js/app/#/library/detail/85618

W trakcie spotkania miały miejsce warsztaty, dyskusje oraz prelekcje z prezentacjami wspomagającymi zrozumienie zapisów dyrektywy odnośnie monitoringu, modelowania i szeroko pojętego zarządzania jakością powietrza w Państwach Członkowskich. Organizatorzy zapowiedzieli, że było to pierwsze z serii planowanych spotkań.

20-21 stycznia w Antwerpii dr hab. inż. Joanna Strużewska, kierownik Zakładu Modelowania Atmosfery i Klimatu IOS-PIB wzięła udział w posiedzeniu międzynarodowego komitetu technicznego przy Europejskim Komitecie Normalizacyjnym.

https://standards.cencenelec.eu/dyn/www/f?p=CEN:6

Obrady dotyczyły norm, które powinny być wyznaczone dla modeli jakości powietrza, które kraje członkowskie będą wykorzystywać do celów realizacji zapisów Dyrektywy AAQD.

Dyrektywa AAQD będzie obowiązywać również Polskę jako kraj członkowski Unii Europejskiej. Jako ZMAiK / IOŚ-PIB cieszymy się, że bierzemy czynny udział w wypracowaniu tych przepisów.

Więcej o Dyrektywie Parlamentu Europejskiego Europejskiego i Rady UE 2024/2881 z dnia 23 października 2024 r. w sprawie jakości powietrza i czystszego powietrza dla Europy (Dyrektywa AAQD).

https://powietrze.gios.gov.pl/pjp/content/show/1005283

Spotkanie inauguracyjne projektu C3S NCP PL

Napisane przez Aneta Gienibor w dniu 20 stycznia, 2025. Opublikowano w Aktualności, Gazy cieplarniane, Promieniowanie UV i ozon.

C3S NCP PL – Narodowy Program Współpracy Copernicus Climate Service.

Spotkanie inaugurujące projekt C3S NCP PL odbyło się online 14 stycznia 2025 r. i zgromadziło przedstawicieli zarówno Zakładu Modelowania Atmosfery i Klimatu Instytutu Ochrony Środowiska jak i ECMWF. Miało ono na celu omówienie kluczowych aspektów projektu oraz ustalenie zasad współpracy między obiema stronami.

Czym jest C3S NCP?

Copernicus Climate Change Service (C3S) to inicjatywa realizowana przez ECMWF, której celem jest dostarczanie danych i informacji klimatycznych na potrzeby krajowych polityk oraz strategii adaptacyjnych. W ramach C3S National Collaboration Programme (NCP – krajowy program współpracy) wspierane są działania na poziomie krajowym, mające na celu rozwój usług klimatycznych, wdrażanie adaptacji do zmian klimatu oraz podnoszenie świadomości społecznej. Program NCP finansuje projekty wzmacniające zdolność krajów do wykorzystania produktów i usług C3S zgodnie z ich specyficznymi potrzebami.

Z ramienia ZMAiK w spotkaniu uczestniczyła Joanna Strużewska, która pełni również rolę koordynatora projektu. W spotkaniu wzięli też udział Jacek Kamiński, Karol Przeździecki, Aleksandra Starzomska, Maciej Jefimow oraz Aneta Gienibor. Ze strony ECMWF obecni byli Cristina Ananasso, Angeliki Papadimitriou i Samuel Almond.

Podczas spotkania przedstawiciele ECMWF zaprezentowali kluczowe informacje dotyczące programu Copernicus. Szczególną uwagę poświęcono także omówieniu głównych założeń C3S National Collaboration Programme oraz sposobu realizacji projektu.

Następnie Joanna Strużewska przedstawiła zespół projektowy oraz zaprezentowała kluczowe cele i plany związane z poszczególnymi pakietami roboczymi.

Spotkanie pozwoliło na skuteczne określenie priorytetów i zasad współpracy między zespołami Instytutu i ECMWF, zapewniając jasność w realizacji projektu i jego dalszych etapach.

Globalne Kluczowe Fakty Klimatyczne 2024

Napisane przez Aneta Gienibor w dniu 13 stycznia, 2025. Opublikowano w Aktualności, Zdrowie.

Na stronie serwisu C3S Copernicus pojawiło się podsumowanie kilmatycznych obserwacji z ubiegłego roku.

2024 pierwszym rokiem kalendarzowym, w którym średnia temperatura przekroczyła 1,5°C powyżej poziomu z okresu przedindustrialnego.

Wzrost średniej temperatury powietrza przy powierzchni Ziemi w stosunku do poziomu z lat 1850–1900 (sprzed epoki przemysłowej), na podstawie kilku globalnych zbiorów danych temperaturowych, przedstawiony jako średnie roczne od 1967 roku (po lewej) i średnie 5-letnie od 1850 roku (po prawej).

Źródło: C3S / ECMWF.

Copernicus Climate Change Service (C3S) potwierdza, że rok 2024 był najcieplejszym rokiem w historii pomiarów globalnych i pierwszym rokiem kalendarzowym, w którym średnia globalna temperatura przekroczyła 1,5°C powyżej poziomu z okresu przedindustrialnego. Naukowcy realizujący założenia usługi C3S, realizowanej na zlecenie Komisji Europejskiej przez Europejskie Centrum Średnioterminowych Prognoz Pogody (ECMWF), monitorowali kluczowe wskaźniki klimatyczne oraz dokumentowali bezprecedensowe dzienne, miesięczne i roczne rekordy temperatur z 2024 roku. Głównym czynnikiem sprzyjającym ekstremalnym temperaturom powietrza i powierzchni morza są zmiany klimatyczne spowodowane działalnością człowieka. Jednak inne czynniki, takie jak południowa oscylacja El Niño (ENSO) również przyczyniły się do wysokich temperatur obserwowanych w ciągu roku.

W tym roku organizacje zajmujące się globalnym monitorowaniem klimatu – ECMWF, NASA, NOAA, brytyjskie Biuro Meteorologiczne, Berkeley Earth i Światowa Organizacja Meteorologiczna (WMO) – wspólnie skoordynowały publikację swoich obserwacji, podkreślając wyjątkowe warunki panujące w 2024 roku.

Raport wraz z danymi dostępny jest na stronie:

https://climate.copernicus.eu/global-climate-highlights-2024

Nowa publikacja ZMAiK na temat zmian zanieczyszczeń powietrza w kontekście rozwoju elektromobilności

Napisane przez Aneta Gienibor w dniu 8 stycznia, 2025. Opublikowano w Aktualności, Jakość powietrza.

W Environmental Engineering Research opublikowano artykuł naukowy pt. „Impact of the development of electromobility in Poland on the background level of atmospheric pollution” (Wpływ rozwoju elektromobilności w Polsce na poziom tła zanieczyszczeń atmosferycznych).
Autorzy: Joanna Strużewska, Jacek W. Kamiński, Paweł Durka, Grzegorz Jeleniewicz z Zakładu Modelowania Atmosfery i Klimatu IOŚ-PIB oraz Mariusz Kłos i Krzysztof Zagrajek z Politechniki Warszawskiej.

Badania zrealizowano w ramach projektu „Efektywność energetyczna przez rozwój elektromobilności w Polsce” realizowanego przez IOŚ – PIB w latach 2017-2018.”

Artykuł zawiera analizę wpływu rosnącej liczby samochodów elektrycznych w Polsce na poziom gazowych zanieczyszczeń powietrza. W badaniu uwzględniono trzy teoretyczne scenariusze rozwoju elektromobilności do roku 2030. Na podstawie wyników modelu jakości powietrza GEM-AQ porównano zmiany stężeń zanieczyszczeń w stosunku do roku 2015.

Zapraszamy do zapoznania się z pełnym tekstem publikacji, dostępnym na stronie czasopisma Environmental Engineering Research pod adresem:
DOI: 10.4491/eer.2024.328.

Styczeń 2025 – Webinar Copernicus C3S

Napisane przez Aneta Gienibor w dniu 16 grudnia, 2024. Opublikowano w Aktualności, Jakość powietrza.

Serwis Zmian Klimatu Copernicus (C3S – Copernicus Climate Change Service), realizowany w imieniu Komisji Europejskiej przez Europejskie Centrum Prognoz Średnioterminowych (ECMWF) organizuje dla każdego kraju dedykowane spotkania, których celem jest poszerzenie wiedzy na temat produktów i usług C3S.

Kierując propozycję do polskich odbiorców, C3S zaprasza na dwa spotkania w formie webinarów w dniach 9 stycznia i 16 stycznia 2025:

pierwsze spotkanie (1,5 godz.) będzie skierowane do osób nieznających C3S i ma na celu przedstawienie serwisu i dostępnych produktów (danych klimatycznych)
drugie spotkanie (3 godz.) skierowane do użytkowników zaznajomionych z produktami klimatycznymi C3S, ma na celu zademonstrowanie nowych funkcjonalności

Oba wydarzenia organizowane są we współpracy z Instytutem Ochrony Środowiska – Państwowym Instytutem Badawczym (IOŚ-PIB).

Można wziąć udział w obu spotkaniach. Zapraszamy do rejestracji!

REJESTRACJA

Webinar 1: Informacje o danych klimatycznych: poznaj produkty i usługi C3S

Data i godzina: 09 stycznia 2025 r. | 11:00 – 12:30 CET
Lokalizacja: Online
Grupa docelowa: potencjalni i nowi użytkownicy C3S

AGENDA

Pierwszy webinar jest skierowany do nowych użytkowników C3S. Będzie to przegląd produktów Serwisu Zmian Klimatu Copernicus (C3S) oraz wprowadzenie do korzystania z repozytorium danych Climate Data Store (CDS).

Dla polskich ekspertów i organizacji spotkanie jest okazją do:

poznania serwisu dotyczącego zmiany klimatu (C3S) w ramach programu Copernicus
dowiedzenia się, w jaki sposób usługi C3S mogą wesprzeć różne rodzaje działalności, związanej bezpośrednio lub pośrednio z zastosowaniem danych klimatycznych
nawiązania kontaktu z ekspertami ECMWF i zespołem C3S
podzielenia się swoimi potrzebami i omówienia w jaki sposób produkty C3S mogą wspomóc realizację konkretnych celów

Webinar 2: C3S CDS i CMS: Co się zmieniło?

Data i godzina: 16 stycznia 2025 r. | 10:00 – 13:00 CET
Lokalizacja: Online
Grupa docelowa: aktualni użytkownicy C3S w Polsce

AGENDA

Webinar jest skierowany do aktywnych użytkowników produktów C3S w Polsce i ma na celu zaprezentowanie nowych funkcji serwisu C3S, a także poznanie opinii i wymagań polskich użytkowników.

W ramach spotkania uczestnicy będą mieli okazję do:

uzyskania najnowszych informacji na temat serwisu C3S
poznania nowego CDS i jego funkcji
nawiązania kontaktu z ekspertami ECMWF i zespołem C3S
podzielenia się swoimi potrzebami i przedyskutowania, w jaki sposób można jeszcze bardziej ulepszyć produkty C3S

W ramach drugiego webinaru uczestnicy będą mieli także możliwość zaprezentowania krajowych zastosowań produktów C3S. Osoby zainteresowane przedstawieniem swoich prac, wykorzystujących dane C3S, prosimy o wskazanie tego w formularzu rejestracyjnym.

***

Oba spotkania odbędą się w języku angielskim.

W przypadku jakichkolwiek pytań prosimy o kontakt mailowy z organizatorem na adres: c3s-workshops@ecologic.eu.

Wieloletnia analiza pyłów w Warszawie – publikacja

Napisane przez Aneta Gienibor w dniu 12 grudnia, 2024. Opublikowano w Aktualności, Jakość powietrza.

Wieloletnia analiza pyłów PM₁₀i PM_2.5 w Warszawie

Zespół badawczy Zakładu Modelowania Atmosfery i Klimatu IOŚ-PIB, w składzie Aleksandra Starzomska i Joanna Strużewska, opublikował artykuł naukowy: „Seasonal Variability and Trends of PM₁₀ and PM_2.5Particulate Matter Pollution in Warsaw: A Multi-Year Analysis”. Publikacja ukazała się w czasopiśmie Environmental Protection and Natural Resources i przedstawia wyniki pogłębionych badań nad zanieczyszczeniem powietrza w Warszawie w latach 2016 – 2021.

Zakres badania

W pracy przeanalizowano zmienność sezonową oraz trendy stężeń pyłów PM₁₀ i PM_2.5, bazując na danych zebranych z kilku stacji monitoringu w Warszawie. Badania obejmowały m.in. stacje komunikacyjne (zlokalizowane przy ruchliwych arteriach) oraz stacje tła miejskiego i podmiejskiego, co pozwoliło na wszechstronną ocenę wpływu czynników takich jak ruch drogowy, sezon grzewczy oraz warunki atmosferyczne na jakość powietrza.

Metodologia

Autorzy zastosowali różne techniki analizy danych, w tym:

Analizę statystyczną zmienności stężeń pyłów przy użyciu mediany oraz przedziałów międzykwartylowych (IQR), co pozwoliło na określenie sezonowych wzorców zanieczyszczeń.
Test Manna-Kendalla, który umożliwił identyfikację długoterminowych trendów w danych.
Analizę korelacji między stacjami pomiarowymi w celu oceny spójności wyników oraz współzależności źródeł emisji.

Najważniejsze wnioski

Sezonowe wzorce zanieczyszczeń:
- Najwyższe stężenia pyłów PM₁₀ i PM_2.5 odnotowano w miesiącach zimowych (styczeń–marzec). Wynika to z intensywniejszego spalania paliw w sezonie grzewczym oraz ograniczonego rozpraszania zanieczyszczeń przy niskich temperaturach.
- Latem (czerwiec–sierpień) poziomy pyłów były znacznie niższe, często poniżej norm dopuszczalnych.
Długoterminowe trendy:
- W latach 2016–2021 średnie roczne stężenia PM_2.5systematycznie spadały, szczególnie w 2020 roku, co mogło być efektem ograniczeń związanych z pandemią COVID-19.
- Stężenia PM10 pozostają wysokie w stacjach komunikacyjnych, z wieloma przekroczeniami norm.
Wpływ pandemii COVID-19:
- Rok 2020 wyróżnia się niższymi stężeniami zanieczyszczeń, co jest przypisywane zmniejszeniu intensywności transportu oraz cieplejszym zimom.
Różnice między lokalizacjami:
- Stacje zlokalizowane w pobliżu ruchliwych ulic odnotowują znacznie wyższe stężenia pyłów w porównaniu do stacji tła miejskiego.

Znaczenie pracy

Wyniki badań dostarczają kluczowych informacji na temat czynników wpływających na jakość powietrza w Warszawie. Szczególnie podkreślono znaczenie monitoringu oraz wdrażania środków ograniczających emisje w okresie grzewczym, takich jak:

Promowanie ekologicznych źródeł ciepła,
Zmniejszenie emisji z transportu poprzez rozwój komunikacji miejskiej i elektromobilności,
Edukacja społeczna w zakresie ochrony środowiska.

Dostęp do publikacji

Artykuł jest dostępny do pobrania tutaj

Link do publikacji: https://sciendo.com/article/10.2478/oszn-2024-0004

Zapraszamy do zapoznania się z całością publikacji oraz współpracy w dalszych badaniach nad jakością powietrza!

4 Forum Użytkowników CAMS

Napisane przez Aneta Gienibor w dniu 9 grudnia, 2024. Opublikowano w Aktualności.

Reprezentacja Krajowego Programu Współpracy CAMS na Forum Serwisu Monitoringu Atmosfery Copernicus

3 grudnia 2024 przedstawiciele Instytutu Ochrony Środowiska wzięli udział w czwartej edycji Forum Serwisu Monitoringu Atmosfery Copernicus.

Główne cele spotkania

Podczas spotkania omówiono aktualny status Programu CAMS NCP (National Collaboration Program – Krajowy Program Współpracy) oraz zaprezentowano jego wyniki również krajom, które planują dołączyć do inicjatywy. Uczestnicy dzielili się wnioskami i doświadczeniami oraz rozmawiali o wyzwaniach związanych z realizacją programu.

Prezentacja Polski na Forum

Wyniki pracy polskiej edycji programu zaprezentowała dr hab. inż. Joanna Strużewska, pokazując materiały edukacyjne opracowane przez ZMAiK, skierowane do uczniów szkół średnich.
Materiały dostępne są na stronie programu: Materiały edukacyjne CAMS.

Prezentacja wzbudziła duże zainteresowanie wśród przedstawicieli innych krajów, którzy wyrazili chęć wdrożenia podobnych działań w swoich regionalnych wersjach Programu CAMS NCP.

Znaczenie Forum CAMS

Forum CAMS to świetna okazja do wymiany doświadczeń i omawiania wyzwań związanych z monitorowaniem atmosfery. Spotkanie umożliwiło uczestnikom prezentację wyników i doświadczeń z wdrażania krajowych programów współpracy.

Wydarzenie stworzyło również możliwość bezpośrednich rozmów z ekspertami z ECMWF (European Centre for Medium-Range Weather Forecasts), co sprzyja budowaniu międzynarodowej współpracy w zakresie poprawy jakości powietrza. Forum pozwoliło także na zebranie opinii i potrzeb uczestników, które zostaną uwzględnione w przyszłych działaniach Programu.

Szczegóły agendy Forum można znaleźć tutaj: 4th Atmosphere User Forum.

Temat	Prowadzący
NCP status and outcome	Cristina Ananasso (ECMWF)
ECMWF NWP Data availability and application	Emma Pidduck (ECMWF)
Destination Earth developments on air quality	Joern Hoffmann (ECMWF)
User Intelligence and national user workshops	Thomas Popp (DLR)
Communication (WP6) Finlandia Cypr	Nuria Lopez (ECMWF)
WP Emission Estonia Slowenia	Ernest Koffi (ECMWF)
WP Training Polska Hiszpania	Chris Stewart (ECMWF)
WP8: end-to-end demonstrators Portugalia Dania	Cristina Ananasso (ECMWF)
NCP future evolution	Stijn Vermoote (ECMWF)
Training for CAMS NCP	Chris Stewart (ECMWF)