Copernicus Atmosphere Monitoring Service (CAMS) opublikował 10. doroczny raport oceniający jakość powietrza w Europie, zawierający dane za rok 2024. Tegoroczna edycja została przygotowana w nowej szacie graficznej, z myślą o lepszym przekazie kluczowych informacji dla użytkowników polityki środowiskowej, ekspertów oraz opinii publicznej.
Raport CAMS oparty jest na połączeniu nowoczesnego modelowania jakości powietrza i danych pomiarowych dostarczanych przez państwa członkowskie UE. Zawiera kompleksowe zestawienie głównych wskaźników jakości powietrza (O₃, NO₂, PM10, PM2.5) oraz analizę najważniejszych epizodów smogowych w 2024 roku, ich źródeł i mechanizmów powstawania.
link do strony źródłowej raportu
Najważniejsze wnioski z raportu CAMS 2024:
- Spadek stężeń NO₂ – kontynuacja trendu spadkowego od 2013 r., szczególnie widoczna w Europie Zachodniej.
- Niższe poziomy PM10 i PM2.5 – dzięki sprzyjającym warunkom meteorologicznym (mokre i ciepłe zimy) oraz ograniczeniom emisji z ogrzewania indywidualnego.
- Epizody ozonowe – największe przekroczenia wartości docelowych w lipcu i sierpniu, głównie w Europie Wschodniej.
- Zanieczyszczenia transgraniczne – epizody pyłu saharyjskiego i transportu PM2.5 przez granice państw były nadal istotnym zjawiskiem.
- Wyjątkowe zjawiska naturalne – takie jak rekordowe pożary w Portugalii we wrześniu czy dwie duże fale pyłu znad Sahary w styczniu i marcu/kwietniu.
1. Przekroczenia rocznych norm dla NO₂ (μg/m³)
Mimo ogólnego spadku stężeń NO₂, przekroczenia nadal występowały w gęsto zaludnionych i uprzemysłowionych regionach.
2. Liczba dni z przekroczeniami PM10 i PM2.5
Przeważająca część Europy spełniała normy, choć występują lokalne przekroczenia – głównie w sezonie grzewczym –w Europie Środkowej i Wschodniej. Zmniejszony popyt na ogrzewanie i korzystne warunki pogodowe pomogły ograniczyć epizody pyłowe.
3. Pył saharyjski – skład chemiczny PM10 w Maladze
W styczniu 2024 wystąpił jeden z największych epizodów transportu pyłu saharyjskiego, obejmujący znaczne obszary Europy Środkowej. Odnotowano rekordową liczbę dni z przekroczeniem normy PM10.
4. Wkład krajów do stężeń PM2.5 w Paryżu
Emisje lokalne z Francji odpowiadały za 42% zanieczyszczeń, ale znaczący udział miały też Niemcy, Belgia i Polska. Potwierdza to transgraniczny charakter epizodów PM2.5.
5. Sektorowy udział w epizodzie ozonowym – Amsterdam
Największy wpływ miały emisje z transportu drogowego i przemysłu. Długotrwała obecność ozonu w atmosferze sprawia, że nawet odległe źródła mogą przyczyniać się do lokalnych przekroczeń.
6. Kalendarium głównych epizodów zanieczyszczeń (2024)
Wykres przedstawia siedem głównych epizodów zanieczyszczeń, ich daty, typ (pył, ozon, PM2.5) oraz zakres przestrzenny.