W dniach 3–4 marca 2026 r. w Budapeszcie odbyło się doroczne spotkanie FAIRMODE Plenary Meeting, poświęcone modelowaniu jakości powietrza w Europie. W wydarzeniu uczestniczyli również przedstawiciele Instytutu Ochrony Środowiska – Państwowego Instytutu Badawczego.
Spotkanie zgromadziło ekspertów z Komisji Europejskiej (w tym Joint Research Centre oraz DG Environment), Europejskiej Agencji Środowiska, krajowych służb środowiskowych oraz ośrodków badawczych z wielu państw UE. Głównym celem spotkania było omówienie roli modelowania jakości powietrza w implementacji znowelizowanej Ambient Air Quality Directive (AAQD), w szczególności w kontekście nowych przepisów wykonawczych dotyczących zastosowania modeli oraz reprezentatywności przestrzennej punktów pomiarowych (art. 8 AAQD).
W części plenarnej zaprezentowano FAIRMODE Roadmap 2026–2028, określającą priorytety działań ośmiu grup roboczych (WG1–WG8). Obejmują one m.in. zagadnienia udziału źródeł zanieczyszczeń (source apportionment), zapewnienia sprawdzalności modeli Modelling Quality Objectives (MQO), prognoz krótkoterminowych, planowania działań na rzecz poprawy jakości powietrza, wykorzystania sensorów niskokosztowych, wysokorozdzielczych inwentaryzacji emisji oraz projektowania sieci monitoringu.
W ramach sesji poświęconej WG3 zaprezentowano wystąpienie nowego lidera tej grupy – Pawła Durki, dotyczące zapewnienia jakości oraz oceny przydatności prognoz jakości powietrza i krótkoterminowych planów działań naprawczych. Prezentacja została przygotowana wspólnie z Alexandrem Monteiro z Uniwersytetu w Aveiro.
Sesje robocze poświęcone były m.in. rozwijaniu paneuropejskiej bazy danych do analiz source apportionment (WG1), aktualizacji wytycznych MQO oraz nowemu narzędziu typu dashboard do oceny jakości modeli (WG2), metodykom planowania jakości powietrza i analizie błędów modeli (WG5), a także doskonaleniu wytycznych dotyczących reprezentatywności przestrzennej, identyfikacji obszarów przekroczeń i projektowania sieci pomiarowych (WG8).
Istotną część dyskusji poświęcono również powiązaniu prac FAIRMODE z innymi europejskimi inicjatywami, w szczególności EU‑ModNet, siecią AQUILA, pracami CEN nad standaryzacją wymagań dla modeli oraz produktami Copernicus Atmosphere Monitoring Service (CAMS).
Delegacja IOŚ-PIB
W spotkaniu uczestniczyli przedstawiciele Instytutu z dwóch zespołów:
Zakład Modelowania Atmosfery i Klimatu
- Paweł Durka
- Grzegorz Jeleniewicz
- Aleksander Norowski
Zespół Centralnej Bazy Emisyjnej – KOBiZE
- Karol Szymankiewicz
- Lech Gawuć
Udział IOŚ-PIB w FAIRMODE Plenary Meeting 2026 wzmacnia pozycję Instytutu w europejskiej społeczności zajmującej się modelowaniem jakości powietrza oraz umożliwia bezpośrednie wdrażanie najnowszych wytycznych, narzędzi i dobrych praktyk FAIRMODE w krajowych analizach, raportowaniu oraz planowaniu działań na rzecz poprawy jakości powietrza.
Strona wydarzenia:
https://knowledge4policy.ec.europa.eu/event/fairmode-plenary-meeting-2026-back-back-9th-cams-puw_en
